start > JEDNOSTKI POMOCNICZE > ZRĄB

ZRĄB

 
ZRĄB, gm. Skierbieszów

Wieś położona na południowo-wchodnim skraju gminy Skierbieszów, w obrębie Działów Grabowieckich.

W wyniku archeologicznych badań powierzchniowych, prowadzonych w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP), na terenie miejscowości odkryto 3 stanowiska (punkty osadnicze)1. Najstarszy zabytek w postaci 1 ułamka naczynia glinianego datowano na neolit (5500-2200 r. p.Chr.). Niewielki i mało charakterystyczny fragment nie pozwolił na jego dokładniejsze datowanie. Kolejna, także śladowa faza osadnicza związana jest z kulturą trzciniecką (1600-1200 r. p.Chr.). Z nią związane są 2 wiórowce krzemienne i 2 niewielkie fragment ceramiki odkryte na 2 osadach. W późniejszych czasach obszar obecnej wsi nie był zamieszkały.

Miejscowość powstała na początku XX wieku na miejscu wyciętego lasu ordynackiego (stąd nazwa). Pierwsza wzmianka o niej pochodzi z roku 1914, kiedy zanotowano fakt urodzenia Ignacego Zytkowskiego z Kol. Zrębu2. W 1915 roku była już zagospodarowana, a w sześć lat później jako kolonia należała do gminy Stary Zamość i liczyła 35 domów oraz 203 mieszkańców, w tym 2 Ukraińców3. We wrześniu 1917 roku otwarto we wsi 1-klasową szkołę, która po dwu miesiącach przeszła pod polską administrację. Szkoła mieściła się w wynajętym od miejscowego gospodarza - Sokoła pomieszczeniu o wym. 4,5 x 3,7 x 2,7 m. Pierwszym nauczycielem został Teofil Padziński. Nauczyciele co roku zmieniali się, a uczyli tutaj kolejno: Zofia Grzywaczówna (1920), Stefania Borowiecka (1921), Władysław Zdunkiewicz (1922), Aniela Szajnówna (1923), Stefania Kirsch [Borowiecka] (1924) i Natalia Bednarska. W 1925 lub 1926 roku szkoła została zlikwidowana4, a uczniów skierowano do pobliskiej szkoły w Dębowcu.

W 1929 roku zbudowano drogę utwardzoną na trasie Zamość-Skierbieszów, której niewielki odcinek przebiegał przez Kolonię Zrąb. Drogę do zabudowań utwardzono dopiero na początku lat 90-tych XX wieku.


W 1947 roku Zrąb nadal jako kolonia liczył 96,3 ha ziemi oraz 309 mieszkańców i wchodził w skład gminy Stary Zamość, a w latach 1955-1972 do gromady w Dębowcu5.

W 1963 roku z inicjatywy Antoniego Hacia i Franciszka Pawelca powstała we wsi jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej. W roku następnym wybudowano remizę, a po kolejnych dwóch latach jednostka otrzymała motopompę. Pierwszym prezesem OSP w Kol. Zrębie został Władysław Galuk, a po nim funkcję tę pełnili kolejno: Franciszek Pawelec (1968-1974), Bogusław Dużyński (1974-1976), Emil Janas (1976-1980), Bogusław Dużyński (1980-1986), Aleksander Ziarkiewicz (1987-1997), Mirosław Włoch (1998-2000) i od 2001 roku Celian Mazurek6.

W latach 60-tych powstało we wsi Kółko Rolnicze, które po kilku latach samodzielnego gospodarowania zostało przyłączone na wniosek mieszkańców Zrębu z KR w Suchodębiu. W 1971 roku Kolonia Zrąb została zelektryfikowana, a w 1992 roku zbudowano we wsi wodociąg.

Na początku 2009 roku w Zrąbie mieszkało 246 osób.



1 Badania powierzchniowe przeprowadził w 2002 roku mgr J. Niedźwiedź, a dokumentacja z tych badań znajduje się w archiwum WUOZ w Lublinie, Delegatura w Zamościu.

2 USC Skierbieszów, Akta USC parafii rzymskokatolickiej w Skierbieszowie.

3 Skorowidz..., t. IV, s. 126.

4 APZ, Akta Inspektoratu Szkolnego Zamość 1917-1950.

5 S. Zgrzywa, op. cit., s. 7.

6 M. Skiba, op. cit., s. 110.

Data powstania: 2008-08-04 12:54:28
Data edycji: 2011-10-06 08:08:24