SUCHODĘBIE

 SUCHODĘBIE, gm. Skierbieszów

Wieś położona w południowej części gminy Skierbieszów, w obrębie Działów Grabowieckich.

W wyniku archeologicznych badań powierzchniowych, prowadzonych w ramach Archeologicznego Zdjęcia Polski (AZP), na terenie miejscowości nie odkryto żadnych stanowisk archeologicznych (punktów osadniczych).

Pierwszy raz nazwa Suchodębie pojawiła się na mapie F. von Miega, Karte Königreichs Galizien und Lodomerien, z lat 1779-1782, jako określenie lasu. Miejscowość powstała prawdopodobnie pod koniec XVIII wieku w części w dobrach skierbieszowskich, wówczas we władaniu hr. Józefa Ostroroga. Następnie majątek ten w 1817 roku przeszedł na własność Wincentego Leonarda Dunin-Borkowskiego, żonatego po raz pierwszy z Ignacją z Ostrorogów, a po raz drugi z Elżbietą z Krasińskich¹. W 1839 roku część wsi leżącą w dobrach skierbieszowskich odziedziczył po ojcu Stanisław Narcyz Dunin-Borkowski, żonaty z Adelą von Larisch und Gross-Nimsdorf, a w 1878 roku ich córka Jadwiga z Borkowskich Popiel, żona Jana Popiela i jeszcze tego samego roku sprzedała je za 91 500 rubli Faustynowi Mościckiemu (zm. w 1885 r.), synowi Walentego, żonatemu ze Stefania Bojanowską².

Część wsi należała do dóbr łaziskich we władaniu Onufrego Malczewskiego, żonatego z Joanną z Romanowskich³, po którym dziedziczył syn Kornel. Ten ostatni w 1848 roku sprzedał Łaziska, Suchodębie [część] i Sławęcin za 175 tys. złp Janowi Skawińskiemu. W 1882 roku dobra po Janie Skawińskim odziedziczył jego bratanek Gustaw Skawiński, syn Ludwika, który sprzedał je za 80 tys. rubli Romanowi Świdzińskiemu, synowi Antoniego i Antoniny z Żulińskich⁴.

Spis z 1827 roku notował wieś w powiecie hrubieszowskim i parafii Sitaniec. Liczyła wówczas 8 domów i 34 mieszkańców⁵. W 1845 roku istniała tu karczma, która uzyskała patent na dalsze prowadzenie wyszynku alkoholu⁶. W 1840 roku wieś [Suchodębie Łaziskie] liczyła 5 domów i 14 mieszkańców⁷. Pod koniec XIX wieku były tutaj nadal dwie wsie: Suchodębie Łaziskie i Suchodębie Skierbieszowskie. Wieś Suchodębie Łaziskie liczyła 7 domów i 155 mórg ziemi i należała wówczas do [Romana] Świdzińskiego. Natomiast Suchodębie Skierbieszowskie posiadało 3 domy dworskie i 8 włościańskich, 47 mieszkańców oraz 78 mórg ziemi włościańskiej i 1108 mórg ziemi dworskiej⁸. Po 1885 roku Suchodębie Skierbieszowskie należało do córek Faustyna Mościckiego: Zofii z Mościckich Borzuchowskiej (zm. w 1896 r.) i Wandy z Mościckich Gąssowskiej. Pod koniec XIX wieku dobra te należały już do Stanisława Wydżgi⁹.

Według spisu z 1921 roku wieś liczyła 28 domów i 196 mieszkańców, w tym 8 Ukraińców¹⁰. W okresie międzywojennym zaboserwowano w Suchodębiu znaczną aktywność polityczną chłopów, którego efektem było utworzenie kół: Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej, Stronnictwa Ludowego i ZMW „Wici” rozwiązanych w 1936 roku w wyniku pacyfikacji¹¹.

Podobnie jak w miejscowościach sąsiednich tak i w Sławęcinie tragiczny dla mieszkańców był okres okupacji niemieckiej. W maju 1942 roku oddział SS rozstrzelał we wsi najpierw 3 mieszkańców, w tym jednego za ukrywanie jeńca radzieckiego, a następnie 6 Żydów¹². W dniach 28-30 listopada 1942 roku Niemcy wysiedlili wsie: Cieszyn, Hajowniki, Iłowiec, Lipinę Nową, Łaziska i Suchodębie¹³. Wysiedlonych mieszkańcow przewieziono furmankami do obozu przejściowego w Zamościu. W miejsce Polaków nasiedlono Niemców z Bałkanów. Po wojnie ludność powróciła do gospodarstw i w 1949 roku wieś liczyła 128 mieszkańców¹⁴.

Do ważniejszych inwestycji w Suchodębiu w okresie powojennym należy zaliczyć elektryfikację w grudniu 1965 roku i budowę drogi utwardzonej, której pierwszy odcinek ok. 500 m od drogi Skierbieszów-Zamość zbudowano na pocz. lat 70-tych. Później nastąpiła długa przerwa i w poł. lat 80-tych zbudowano dalsze kilkaset metrów, a do zabudowań Suchodębia utwardzono drogę na pocz. lat 90-tych. W 2002 roku Telekomunikacja Polska S.A. założyła we wsi telefony.

W poł. lat 60-tych powstało we wsi Kółko Rolnicze, którego wieloletnim prezesem był Stanisław Sokół. W 1974 roku Koło Rolnicze zostało przejęte przez SKR w Skierbieszowie.

Na początku 2009 roku w Suchodębiu mieszkało 66 osób.